PENGAJIAN AM STPM: SOALAN KARANGAN

1. Kadar celik huruf merupakan salah satu indikator pembangunan sesebuah negara. Bincangkan apakah indikator-indikator lain yang boleh digunakan untuk mencapai matlamat tersebut.

Idea:
i. Tahap perkembangan ekonomi
– Pembangunan ekonomi dalam sektor perindustrian, perkhidmatan dan perkilangan (huraian boleh dikaitkan dengan pendapatan per kapita)
ii. Teknologi
– Teknologi ICT –Perkembangan ICT
iii. Kualiti hidup
– Tahap kualiti hidup yang semakin meningkat
iv. Kesihatan
– Tahap kesihatan yang semakin baik
v. Sosial Masyarakat
– Hubungan masyarakat yang lebih bersifat terbuka
vi. Infrastruktur Perhubungan
– Infrastruktur perhubungan moden
vii. Pengurusan
Tahap pengurusan dan pentadbiran Negara yang cekap dan moden

2. Pelbagai usaha telah dijalankan untuk meningkatkan prestasi akademik pelajar.
Huraikan penyataan di atas.

Idea Jawapan:
1. P&P berkesan
– Guru memberi fokus kepada kaedah pengajaran dan pembelajaran yang berkesan
2. Penyeliaan kerja secara konsisten
– Guru perlu menyelia kerja pelajar secara konsisten
3. Kelas Bimbingan
Kelas bimbingan secara konsisten bagi membimbing pelajar cemerlang dan pelajar lemah
4. Motivasi
– Guru perlu memberi motivasi kepada murid
5. Sokongan Ibu bapa
PIBG dan Program Temu Murni
6. Disiplin diri pelajar
– Persekitaran sekolah dan bilik darjah yang kondusif
7. Persekitaran sekolah/bilik darjah
Persekitaran sekolah dan bilik darjah yang kondusif
8. Sokongan kewangan
– Khususnya bagi pelajar-pelajar yang miskin

PENGAJIAN AM STPM : KARANGAN

1. Menurut kajian kegiatan gengsterisme yang semakin menjadi-jadi dewasa ini dirangsang oleh factor sosioekonomi sesebuah negara. Jelaskan.

Skema
A. Faktor sosial
1. Ajaran agama/moral
2. Rakan sebaya
3. Media massa
4. Tekanan emosi

B. Faktor ekonomi
1. Pengangguran
2. kemiskinan
3. Jurang ekonomi

Nota : 2A + 2B

2. Masalah pengangguran dalam kalangan siswazah disebabkan oleh kelemahan mereka sendiri. Bincangkan penyataan ini.

Skema
Faktor kelemahan siswazah sendiri
1. Sikap memilih pekerjaan
2. Kesilapan memilih bidang pengajian
3. Kurang keupayaan fizikal
4. Kekurangan penguasaan dan kemahiran bahasa Inggeris
5. Tidak yakin dengan budaya usahawan

Nota: Pilih 4 idea di atas

3. Tragedi 11 September sentiasa menjadi ingatan yang mengerikan penduduk di Amerika Syarikat bahkan seluruh penduduk dunia. Sehubungan dengan trgedi ini, ada pendapat yang melaporkan bahawa puncanya disebabkan oleh agenda tersembunyi.

Skema
A. Mengerikan
1. Kehilangan nyawa
2. Kerosakan harta benda
3. Kecacatan/kecederaan
4. Tekanan mental kanak-kanak

B. Agenda tersembunyi
1. Ketegangan agama / kaum
2. Penjajahan / keganasan terancang
3. Meraih sokongan politik
Nota : 2A + 2B

4. Rutin pemakanan dalam kalangan masyarakat pada hari ini merangsang pelbagai penyakit berbahaya. Huraikan

Skema
1. Pemakanan tidak seimbang
2. Kebersihan makanan
3. Penggunaan bahan kimia dalam makanan
4. Masa makan tidak menentu
5. Pemilihan makanan

Nota : Pilih 4 mana-mana idea di atas.

5. Penerokaan angkasa lepas telah meningkatkan pengetahuan manusia mengenai ruang angkasa. Jelaskan penyataan ini.

Skema
1. P&P
2. Pengetahuan perubahan cuaca
3. Mengembangkan teknologi satelit
4. Perkembangan bidang perubatan semasa
5. Teknologi kejuruteraan angkasa lepas

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

6. Mengikut laporan UNESCO sejak tahun 1970-an, bekalan air besih dunia didapati semakin berkurangan. Keadaan ini boleh menimbulkan beberapa masalah kepada kehidupan sejagat. Bincangkan.

Skema
A. Punca
1. Pencemaran
2. Kekurangan sumber air semulajadi
3. Kepupusan hutan/bekalan air

B. Kesan
1. Jangkitan penyakit
2. Kepupusan flora & fauna
3. Ancaman habitat akutik

Nota: 2A + 2B

Bahagian C
“Penyakit mental adalah merupakan suatu penyakit yang boleh mempengaruhi keupayaan otak untuk mentafsir informasi yang diterima secara logik. Namun begitu, pengertian sebenar penyakit mental boleh disebut sebagai keadaan yang melibatkan pemikiran seseorang menjadi celaru dan menghadapi kesukaran untuk mentafsirkan mengenai sesuatu sama ada benar atau tidak”
(Dipetik daripada rencana “Penyakit Mental Kedua Tertinggi Menjelang 2020
Oleh Zarina Zainan Abidin & Azilawati Md Ghani
dalam Dewan K osmik, Mei 2009)

i. Apakah yang difahami dengan penyakit mental?
– Penyakit mental merupakan penyakit yang boleh mengganggu keupayaan otak untuk menjelaskan maklumat yang diperoleh dengan tepat

ii. Dengan menggunakan tidak lebih daripada 50 patah perkataan terangkan mengapakah penyakit mental boleh berlaku dalam kalangan masyarakat?

- tekanan hidup
– gangguan persekitaran
– penyakit
– penderaan emosi dan fizikal
– keturunan/baka

PENGAJIAN AM STPM: KARANGAN

NO.22. ORANG KURANG UPAYA (OKU)
SOALAN
Kebajikan Orang Kurang Upaya (OKU) masa kini mula diberi perhatian serius oleh pihak kerajaan. Namun usaha ini masih jauh untuk mencapai objektif yang dicita-citakan. Jelaskan penyataan ini.
SKEMA
(2A+2B)
A Sebab-sebab
1 Aset tenaga kerja produktif
2 Menjamin kebajikan OKU
3 Membendung amalan diskriminasi
4 Merialisasikan konsep satu Malaysia
B Sebab gagal
1 Sikap OKU/keluarga
2 Sikap majikan /masyarakat
3 Kemudahan pendidikan
4 Kekurangan prasarana OKU

NO.23. SUKAN
SOALAN
Peruntukan dana kerajaan yang terancang dapat memartabatkan mutu sukan negara. Selain dana, kerajaan juga telah mengenalpasti pelbagai aspek yang berkaitan dengan kejayaan bidang ini. Jelaskan.
SKEMA
(1A +3B)
A (Idea wajib) Peruntukan kewangan
B Cara-cara lain
1 Ganjaran kepada ahli sukan

2 Bakat baru perlu dicungkil ketika kecil

3 Bilangan kepakaran jurulatih di tambah

4 Prasarana

5 Pendedahan kepada pertandingan peringkat antarabangsa

6 Pendekatan sains sukan

NO.24. KEPENGGUNAAN/PENGGUNA
SOALAN
Kebajikan pengguna secara umumnya bergantung kepada hala tuju perjuangan mereka. Walau bagaimanapun, tidak dapat disangkal bahawa nasib mereka juga bergantung kepada kepekaan pihak kerajaan yang sememangnya mengutamakan kesejahteraan semua golongan. Bincangkan.
SKEMA JAWAPAN
(2A + 2B)
A Peranan pengguna
1 Rancang perbelanjaan secara berhemah

2 Pengguna bijak/ tahu hala mereka

3 Muafakat pengguna

B Peranan pihak berkuasa
1 Kuatkuasa undang-undang

2 Pelbagaikan kempen pendidikan pengguna

3 Menggalakkan penghasilan sendiri makanan

4 Dasar cukai yng mesra pengguna

BAHAGIAN B

NO.7. PERNIAGAAN MAYA

SOALAN

Perniagaan maya merialisasikan urusan perniagaan ke peringkat global. Meskipun begitu perkembangan perniagaan ini tetap menghadapi pelbagai kesulitan. Bincangkan.

SKEMA
(2A +2B)

A. Kebaikan

1. Memudahkan urusan perniagaan
2. Melahirkan tenaga manusia yang mampu mencipta perisian perniagaan
3. Meningkatkan P & P
4. Merangsang perkembangan teknologi moden dalam sektor industri

B. Masalah

1. Kemahiran terhad
2. Prasarana terhad/terganggu
3. Penyalahgunaan teknologi moden

NO.8. GAYA HIDUP DIGITAL

SOALAN

Semua aspek rutin kehidupan seharian masyarakat pada zaman ledakan teknologi kini dipengaruhi oleh teknologi digital. Jelaskan penyataan ini.

SKEMA
(4A)

Teknologi digital dalam:

1. Perniagaan/kewangan
2. Telekomunikasi
3. Perubatan
4. Pendidikan
5. Keselamatan/jenayah
6. Rekacipta/ P & P

NO.9. AGROTEKNOLOGI

SOALAN

Perkembangan positif bidang agroteknologi merangsang peningkatan bekalan sumber makanan kepada manusia sejagat. Selain itu, Perkembangan ini juga mendatangkan banyak manfaat kepada kehidupan manusia.
Huraikan penyataan di atas.

SKEMA
(1A + 3B)

A. Menyediakan bekalan sumber makanan (Idea wajib)

B. Manfaat lain

1. Meningkatkan P & P
2. Mesra alam
3. Atasi kepupusan sumber
4. Perkembangan teknologi pertanian moden

PENGAJIAN AM STPM : KARANGAN

SOALAN 1

Projek perumahan rakyat yang dilaksanakan oleh kerajaan merupakan antara cara mengatasi masalah kemiskinan dalam kalnagan rakyat. Walau bagaimanapun, pendekatan lain juga boleh dilaksankan bagi mengatasi masalah di atas. Bincangkan.

Skema

A.Idea wajib
1.Projek perumahan rakyat

B.Pendekatan lain
1.Pendidikan
2.Subsidi
3.Kesihatan
4.Prasarana
5.Kawalan harga barang keperluan

Nota: 1A + 3B

SOALAN 2

Kecuian ibu bapa merupakan antara faktor yang menyebabkan kanak-kanak menjadi mangsa culik. Selain itu, peristiwa hitam ini juga menampakkan pelbagai kelemahan pihak yang terlibat. Bincangkan.

Skema

A.Idea wajib
1.Kecuian ibu bapa

B.Kelemahan pihak lain
1.Penguatkuasaan undang-undang
2.Media massa
3.Masyarakat
4.NGO/ Institusi agama

Nota: 1A + 3B

SOALAN 3

Kegiatan perdagangan manusia merupakan satu lagi masalah baru yang serius zaman moden ini. Kegiatan ini telah mendatangkan impak kepada negara. Bincangkan.

A.Punca
1.Kemiskinan/ kesempitan hidup
2.Terpengaruh tawaran kerja
3.Kurang didikan moral/ agama
4.Materialistik
5.Penguatkuasaan undang-undang yang lemah
6.Taraf pendidikan mangsa

B.Kesan
1.Imej negara terjejas
2.Masalah social meningkat
3.Penyakit berjangkit
4.Penindasan

Nota: 2A + 2B

BAHAGIAN B (SAINS)

SOALAN 4

Belakangan ini pengedaran ubat tiruan di pasaran semakin berleluasa. Hakikatnya, penggunaan ubat kimia boleh mendatangkan masalah kepada pengguna. Bincangkan.

A.Punca
1.Penyalahgunaan teknologi moden
2.Keberkesanan semerta ubat tiruan
3.Teknologi pengesanan lemah
4.Kepakaran

B.Kesan
1.Keracunan
2.Kerosakan organ
3.Alahan
4.Ketagihan

Nota: 2A + 2B

SOALAN 5

Penggunaan bahan kimia yang sistematik mampu meningkat kan daya pengeluaran pertanian negara, sebaliknya penggunaan bahan kimia secara berlebihan akan mengamcam kehidupan manusia. Bincangkan.

Skema

A.Kepentingan
1.Meningkatkan pengeluaran
2.Meningkatkan daya tahan hasil
3.Kawalan penyakit

B.Kesan
1.Kesihatan manusia terjejas
2.Keracunan makanan
3.Kepupusan flora dan fauna
4.Pencemaran alam sekitar

Nota: 2A + 2B

PENGAJIAN AM STPM : KARANGAN

ESEI LARAS SATERA

1. Rakyat Malaysia digalakkan menguasai lebih daripada satu bahasa,terutamanya kemahiran Bahasa Inggeris sebagai bahasa kedua.Hasrat murni ini amat sukar untuk dicapai secara menyeluruh.
Bincangkan.

SKEMA JAWAPAN:

A-KEPENTINGAN

1. Dapat menguasai kemahiran teknologi terkini
2. Sebagai bahasa perhubungan antarabangsa
3. Peluang pekerjaan
4. Saluran untuk meluaskan pengetahuan

B-MASALAH

1. Kekurangan tenaga pakar
2. Sikap masyarakat terutama di luar Bandar
3. Kekurangan prasarana/alat Bantu
4. Budaya/persekitaran

Nota: 2A+2B

2. Belakangan ini peningkatan kes ragut yang dilaporkan oleh media massa arus perdana amat membimbangkan.Perkembangan ini mendesak pelbagai jalan penyelesaian diambil secara bijaksana.
Jelaskan pernyataan ini.

SKEMA JAWAPAN:

A-FAKTOR
1. Masalah ekonomi
2. Ajaran Agama/moral lemah
3. Persekitaran negatif
4. Media massa
5. Penguatkuasaan undang-undang yang lemah
6. Pengaruh dadah

B-USAHA
1. Kuatkuasa undang-undang
2. Didikan Agama/moral
3. Kerjasama semua pihak
4. Kempen anti jenayah ragut
5. Teknologi CCTV

Nota: 2A+2B

3. Institusi keluarga seringkali disalahkan apabila kes jenayah yang melibatkan remaja bawah umur berlaku.Hakikatnya banyak lagi factor yang menyumbang kepada jenayah tersebut.
Bincangkan.

SKEMA JAWAPAN

A-IDEA WAJIB
1. Institusi kekeluargaan

B-FAKTOR LAIN
1. Sikap masyarakat
2. Rakan sebaya
3. Media massa
4. Pengaruh dadah

Nota: 1A+3B

ESEI LARAS SAINS

1. Penggunaan teknologi robotik yang semakin meluas dalam kehidupan manusia terbukti mampu mengatasi pelbagai kelemahan manusia.
Jelaskan pengakuan ini.

SKEMA JAWAPAN:

1. Batas masa bekerja manusia
2. Gemuruh/gangguan emosi manusia
3. Risiko nyawa/kecederaan
4. Kesetiaan tenaga buruh manusia
5. Komunikasi manusia

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

2. Keberkesanan penggunaan teknologi ‘komunikasi’ kerap terganggu oleh serangan virus.
Bincangkan.

SKEMA JAWAPAN

1. Hilang/padam rekod maklumat/pengkalan data
2. Lumpuh sistem rangkaian komunikasi
3. gangguan/kegagalan sistem operasi
4. kerosakan computer/alat komunikasi
5. E-jenayah/penyalahgunaan teknologi

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

BAHAGIAN C

1. Dengan jumlah penduduk Islam di seluruh dunia yang mencecah 1.6 bilion orang,tidak ada sebab industri makanan hala tidak boleh berkembang maju.Ada laporan yang menyatakan produk makanan halal dunia bernilai RM 1.9 trilion setahun.Namun Malaysia sedang berdepan dengan masalah pemalsuan sijil halal, kurangnya penglibatan pengusaha bukan Islam dan mematuhi syarat pengeluaran produk makanan halal.
(Dipetik dan di ubahsuai daripada Dewan
Masyarakat,Mac 2009)

i- Apakah kebimbangan masyarakat Islam dunia terhadap produk makanan dijamin halal?
ii- Dengan menggunakan tidak lebih dari 50 patah perkataan,nyatakan bagaimanakah cara untuk menambah pengeluaran makanan halal.

SKEMA JAWAPAN:

i- Kebimbangan masyarakat Islam terhadap produk makanan agar dijamin halal ialah kegiatan pemalsuan sijil halal.
ii- -Mengeluar/menambah francais produk makanan halal
-Memberi peluang kepada pengusaha bukan Islam menceburi industri makanan halal dengan syarat mematuhi langkah pengeluaran produk makanan halal
-Memudahkan/memperbanyakkan pengeluar sijil halal
– Mengurangkan karenah birokrasi dalam pengeluaran sijil halal

BAHAGIAN E

1. Berdasarkan maklumat dalam carta aliran dibawah,bincangkan apakah faktor-faktor yang menentukan seseorang itu mengamalkan pemakanan seimbang.

SKEMA JAWAPAN:

1. Pengetahuan – formal/tidak formal
2. Kecukupan bekalan makanan
3. Penyediaan makanan – kepercayaan dan sikap
4. Kebiasaan dan kelaziman
5. Kelaparan

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

PENGAJIAN AM STPM : KARANGAN

ESEI LARAS SATERA

1. Rakyat Malaysia digalakkan menguasai lebih daripada satu bahasa,terutamanya kemahiran Bahasa Inggeris sebagai bahasa kedua.Hasrat murni ini amat sukar untuk dicapai secara menyeluruh.
Bincangkan.

SKEMA JAWAPAN:

A-KEPENTINGAN

1. Dapat menguasai kemahiran teknologi terkini
2. Sebagai bahasa perhubungan antarabangsa
3. Peluang pekerjaan
4. Saluran untuk meluaskan pengetahuan

B-MASALAH

1. Kekurangan tenaga pakar
2. Sikap masyarakat terutama di luar Bandar
3. Kekurangan prasarana/alat Bantu
4. Budaya/persekitaran

Nota: 2A+2B

2. Belakangan ini peningkatan kes ragut yang dilaporkan oleh media massa arus perdana amat membimbangkan.Perkembangan ini mendesak pelbagai jalan penyelesaian diambil secara bijaksana.
Jelaskan pernyataan ini.

SKEMA JAWAPAN:

A-FAKTOR
1. Masalah ekonomi
2. Ajaran Agama/moral lemah
3. Persekitaran negatif
4. Media massa
5. Penguatkuasaan undang-undang yang lemah
6. Pengaruh dadah

B-USAHA
1. Kuatkuasa undang-undang
2. Didikan Agama/moral
3. Kerjasama semua pihak
4. Kempen anti jenayah ragut
5. Teknologi CCTV

Nota: 2A+2B

3. Institusi keluarga seringkali disalahkan apabila kes jenayah yang melibatkan remaja bawah umur berlaku.Hakikatnya banyak lagi factor yang menyumbang kepada jenayah tersebut.
Bincangkan.

SKEMA JAWAPAN

A-IDEA WAJIB
1. Institusi kekeluargaan

B-FAKTOR LAIN
1. Sikap masyarakat
2. Rakan sebaya
3. Media massa
4. Pengaruh dadah

Nota: 1A+3B

ESEI LARAS SAINS

1. Penggunaan teknologi robotik yang semakin meluas dalam kehidupan manusia terbukti mampu mengatasi pelbagai kelemahan manusia.
Jelaskan pengakuan ini.

SKEMA JAWAPAN:

1. Batas masa bekerja manusia
2. Gemuruh/gangguan emosi manusia
3. Risiko nyawa/kecederaan
4. Kesetiaan tenaga buruh manusia
5. Komunikasi manusia

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

2. Keberkesanan penggunaan teknologi ‘komunikasi’ kerap terganggu oleh serangan virus.
Bincangkan.

SKEMA JAWAPAN

1. Hilang/padam rekod maklumat/pengkalan data
2. Lumpuh sistem rangkaian komunikasi
3. gangguan/kegagalan sistem operasi
4. kerosakan computer/alat komunikasi
5. E-jenayah/penyalahgunaan teknologi

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

BAHAGIAN C

1. Dengan jumlah penduduk Islam di seluruh dunia yang mencecah 1.6 bilion orang,tidak ada sebab industri makanan hala tidak boleh berkembang maju.Ada laporan yang menyatakan produk makanan halal dunia bernilai RM 1.9 trilion setahun.Namun Malaysia sedang berdepan dengan masalah pemalsuan sijil halal, kurangnya penglibatan pengusaha bukan Islam dan mematuhi syarat pengeluaran produk makanan halal.
(Dipetik dan di ubahsuai daripada Dewan
Masyarakat,Mac 2009)

i- Apakah kebimbangan masyarakat Islam dunia terhadap produk makanan dijamin halal?
ii- Dengan menggunakan tidak lebih dari 50 patah perkataan,nyatakan bagaimanakah cara untuk menambah pengeluaran makanan halal.

SKEMA JAWAPAN:

i- Kebimbangan masyarakat Islam terhadap produk makanan agar dijamin halal ialah kegiatan pemalsuan sijil halal.
ii- -Mengeluar/menambah francais produk makanan halal
-Memberi peluang kepada pengusaha bukan Islam menceburi industri makanan halal dengan syarat mematuhi langkah pengeluaran produk makanan halal
-Memudahkan/memperbanyakkan pengeluar sijil halal
– Mengurangkan karenah birokrasi dalam pengeluaran sijil halal

BAHAGIAN E

1. Berdasarkan maklumat dalam carta aliran dibawah,bincangkan apakah faktor-faktor yang menentukan seseorang itu mengamalkan pemakanan seimbang.

SKEMA JAWAPAN:

1. Pengetahuan – formal/tidak formal
2. Kecukupan bekalan makanan
3. Penyediaan makanan – kepercayaan dan sikap
4. Kebiasaan dan kelaziman
5. Kelaparan

Nota: Pilih mana-mana 4 idea di atas

PENGAJIAN AM STPM : KARANGAN

SOALAN LARAS SASTERA

Soalan 10 (Perpaduan)
Pendidikan merupakan pendekatan yang berkesan untuk mencapai perpaduan dalam kalangan kaum di Malaysia. Bincangkan.
Skema : (4+0)
Pendekatan / Cara
1. Kesedaran kepentingan perpaduan
2. Pergaulan semasa belajar
3. Aktiviti kokurikulum
4. Adab / hormat menghormati / nilai murni
5. Jati diri
6. Hayati sejarah negara

• pilih mana-mana 4 idea

Soalan 11 (Sektor pertanian)
Kerajaan kita amat sedar akan kepentingan sektor pertanian dan selaras dengan itu telah memberikan penekanan terhadapnya secara menyeluruh. Bincangkan.
Skema Jawapan : (2A+2B)
A. Kepentingan sektor pertanian
1. Sumber makanan penduduk
2. Sumber hasil Negara
3. Peluang pekerjaan
4. Penggerak sektor hiliran
B. Langkah memajukan sektor pertanian
5. Pendidikan
6. Penggunaan teknologi moden
7. Sistem pemasaran
8. Prasarana

Soalan 12 (Pengangkutan awam)
Kesesakan lalu lintas terutama waktu puncak menyebabkan pengangkutan awam menjadi pilihan yang sesuai kepada warga kota. Bincangkan pernyataan ini.
Skema Jawapan : (4+0)
Keistimewaan
1. Kos tambang yang murah
2. Cepat / menjimatkan masa
3. Ekslusif / selesa
4. Kurang risiko kemalangan
5. Kapasiti muatan penumpang
6. Kemudahan khusus untuk Orang Kurang Upaya (OKU)

Soalan Laras Sains

Soalan 19 (Ekosistem / Maritim)
Seringkali kita terbaca berita tentang kemusnahan hidupan akuatik dalam kuantiti yang banyak. Aktiviti nelayan dikenal pasti sebagai punca utama kepada masalah ini. Jelaskan pernyataan di atas.
Skema Jawapan : (4+0)
Punca-punca
1. Penggunaan bahan tuba
2. Kejutan elektrik
3. Kemusnahan habitat
4. Alat tangkapan
5. Penggunaan bahan peledak atau bom

Soalan 20 (Biodiversiti)
Ancaman sumber biodiversiti di negara ini dikenal pasti disebabkan oleh kegiatan manusia yang pastinya merugikan mereka. Bincangkan.
Skema Jawapan :(4+0)
Punca-punca manusia
1. Pemusnahan hutan
2. Perancangan pembangunan yang tidak sistematik
3. Projek hidroelektrik
4. Aktiviti pencemaran alam serius
5. Sistem pelupusan sisa yang tidak cekap

Soalan 21 (Kekurangan sumber protein)
Ancaman sumber protein dari sumber akuatik di negara ini menjadi semakin serius. Oleh itu, pelbagai langlah patut diambil untuk menangani masalah ini. Bincangkan pernyataan ini.
Skema Jawapan ; (2A+2B)
A. Punca-punca
1. Pencemaran alam
2. Bencana alam
3. Pemusnahan habitat akuatik
B. Langkah-langkah
4. Penyelidikan dan Pembangunan (R&D)
5. Akuakultur / sangkar akuatik
6. Tukun tiruan
7. Habitat akuatik
8. Rawatan pencemaran air

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.